ترکیه
اقامت ترکیه برای ایرانیان از راه خانواده برای همسر و فرزندان خارجی یک حامی (sponsor) است که شهروند ترکیه یا دارنده اقامت با شرایط لازم باشد. درخواست از سامانه e-ikamet ثبت می‌شود و رابطه خانوادگی و توان حامی بررسی می‌شود. نتیجه تضمینشده نیست و به اداره مهاجرت بستگی دارد.
این مسیر یکی از پرسش‌های پرتکرار ایرانیان است، اما شرایط آن به وضعیت اقامت یا تابعیت «حامی» و نوع نسبت خانوادگی بستگی دارد. در این راهنما ساختار کلی مسیر را می‌خوانید تا بدانید قبل از شروع چه چیزهایی را باید بررسی کنید.
اقامت ترکیه برای ایرانیان: اقامت خانوادگی دقیقاً چیست؟
اقامت خانوادگی (Aile İkamet İzni) مجوزی برای اعضای خانواده حامی است. بر پایه صفحه رسمی، بازبینی‌شده در ۱ اکتبر ۲۰۲۶، همسر خارجی حامی، فرزندان خارجی زیر سن قانونی حامی یا همسرش، و فرزندان خارجی تحت تکفل (حتی پس از ۱۸ سالگی) می‌توانند درخواست دهند. والدین در این فهرست رسمی نیامده‌اند.
اقامت خانوادگی با اقامت کوتاه‌مدت (مثلاً با اجاره یا خرید ملک) فرق دارد. در اقامت خانوادگی بررسی اصلی روی اصالت رابطه خانوادگی و توان مالی حامی است، نه روی ملک یا دوره زبان.
چه کسی میتواند حامی باشد؟
بر پایه صفحه رسمی، بازبینی‌شده در ۱ اکتبر ۲۰۲۶، حامی میتواند شهروند ترکیه، دارنده کارت آبی یا دارنده یکی از انواع اقامت باشد. شروط حامی: درآمد ماهانه دستکم برابر حداقل دستمزد و به ازای هر عضو خانواده دستکم یک‌سوم حداقل دستمزد (برای شهروند ترکیه اظهار کتبی درآمد کافی است)، سکونت مناسب، بیمه درمانی همه اعضا، نداشتن محکومیت علیه خانواده در پنج سال گذشته و دستکم یک سال اقامت با مجوز در ترکیه، با استثناهایی مثل خارجیان متأهل با شهروند ترکیه. حامی باید هنگام درخواست حاضر باشد.
مراحل کلی درخواست چیست؟
1. بررسی وضعیت حامی و نسبت خانوادگی با قوانین جاری اداره مهاجرت.
2. جمع‌آوری مدارک و ترجمه رسمی آن‌ها؛ نوع تأیید لازم (مثل آپوستیل) را از فهرست رسمی بپرسید.
3. ثبت درخواست در سامانه e-ikamet و گرفتن نوبت.
4. حضور در اداره مهاجرت استان در زمان نوبت، همراه با اصل مدارک.
5. پیگیری وضعیت پرونده و دریافت نتیجه.
6. در صورت تأیید، دریافت کارت اقامت و رعایت تاریخ‌های تمدید.
مهلتها در سامانه بسیار مهم‌اند. دیر ثبت‌کردن درخواست یا گذشتن از مهلت قانونی ممکن است جریمه یا مشکل در پرونده ایجاد کند.
چه مدارکی لازم است؟
- گذرنامه معتبر درخواست‌کننده و تصویر صفحات دارای ورود به ترکیه.
- مدرک اثبات رابطه خانوادگی، مانند سند ازدواج یا شناسنامه، به‌همراه ترجمه رسمی و تأییدیه لازم.
- مدارک هویتی و اقامتی حامی (کارت شناسایی یا کارت اقامت).
- عکس بیومتریک مطابق استاندارد.
- مدرک نشانی محل سکونت، مانند قرارداد اجاره یا سند ملک.
- مدرک بیمه درمانی، در صورت لزوم طبق مقررات.
- مدرک توان مالی حامی، مثل فیش حقوق یا گردش حساب.
- فیش هزینه‌های رسمی اقامت و کارت.
این فهرست عمومی است و با فهرست رسمی e-ikamet تطبیق داده نشده؛ همیشه فهرست خود سامانه را مرجع قرار دهید.
ازدواج و اعتبار رابطه
اداره مهاجرت میتواند اصالت ازدواج را بررسی کند. بر پایه پرسش‌وپاسخ رسمی، ازدواج برای گرفتن اقامت و ماندن بیش از ۱۸۰ روز در سال بیرون از ترکیه از دلایل رد درخواست‌اند. اگر ازدواج در ایران ثبت شده، سند باید به‌درستی ترجمه و تأیید شود و با اطلاعات گذرنامه‌ها تطابق کامل داشته باشد.
فرایند چقدر زمان و هزینه دارد؟
مدت بررسی پرونده بسته به استان، حجم درخواست‌ها و کامل‌بودن مدارک متفاوت است و زمان قطعی نمی‌توان داد. بر پایه ماده ۳۴ قانون ۶۴۵۸ هر اقامت خانوادگی حداکثر سه سال و نه بیش از اعتبار اقامت حامی صادر می‌شود، اما پرسش‌وپاسخ en.goc.gov.tr عدد دیگری (دو سال) آورده است؛ مدت دقیق را از اداره مهاجرت بپرسید. مبلغ کارمزد هر سال تغییر می‌کند و عدد آن در این متن نیامده است.
چه اشتباه‌هایی در پرونده رایج است؟
- ترجمه یا تأیید مدارک با مهر نامعتبر.
- ناهماهنگی نام در سند ازدواج و گذرنامه.
- نادیده‌گرفتن مهلت درخواست پس از ورود.
- قرارداد اجاره‌ای که اطلاعات آن با نشانی ثبت‌شده یکی نیست.
- فرض‌کردن اینکه اقامت خانوادگی خودبه‌خود حق کار میدهد.
آیا اقامت خانوادگی حق کار و تحصیل میدهد؟
اقامت خانوادگی ممکن است تنها مجوز اقامت باشد و برای کار نیاز به مجوز کار جداگانه وجود داشته باشد. حق تحصیل کودکان و دسترسی به خدمات درمانی نیز تابع مقررات هر دوره است. این موارد را پیش از تصمیم‌گیری برای جابه‌جایی خانواده بررسی کنید.
قبل از حرکت چه چیزهایی را باید مشخص کرد؟
پیش از سفر، با حامی هماهنگ کنید که نشانی سکونت، شماره تماس و اطلاعات هویتی او در پرونده دقیقاً یکی باشد. اگر قرار است فرزندتان در مدرسه ثبت‌نام شود، شرایط ثبت‌نام و مدارک تحصیلی را هم از مرجع رسمی آموزش بپرسید. همچنین یک پوشه کاغذی و یک نسخه دیجیتال از همه مدارک نگه دارید تا در زمان نوبت یا تمدید دچار کمبود نشوید.
هشدار کلاهبرداری و اشتباه‌های رایج
برخی افراد و شرکت‌ها با وعده «اقامت تضمینی» یا «ازدواج سریع» پول پیش‌پرداخت می‌گیرند. هیچ‌کس نمیتواند نتیجه پرونده را تضمین کند. مراقب این موارد باشید:
- دریافت مبلغ بالا پیش از هر کار مشخص و بدون قرارداد شفاف.
- پیشنهاد مدرک ساختگی، ازدواج صوری یا سند جعلی؛ این کار غیرقانونی است و عواقب جدی دارد.
- آگهی‌های کاری که برای ارسال مدرک، گذرنامه یا پول از شما درخواست می‌کنند.
- درخواست رمز یا اطلاعات ورود به حساب سامانه شما.
درخواست را در سامانه رسمی خودتان ثبت و پرداخت‌ها را فقط به حساب‌های رسمی انجام دهید.
مطالب مرتبط
- اقامت ترکیه از راه تحصیل: پذیرش، مدارک و مراحل
- مجوز کار و اقامت ترکیه برای ایرانیان: مراحل و مدارک
- تمدید اقامت ترکیه، رد درخواست و مسیر اعتراض
- مطلب مشابه در کشور دیگر: اقامت امارات با کفالت خانواده: همسر و فرزندان
منابع رسمی
برای تصمیم‌گیری از این صفحات رسمی استفاده کنید؛ جزئیات هر مورد را در همین صفحات یا در سامانه e-ikamet بررسی کنید:
- https://en.goc.gov.tr/frequently-asked-questions-about-foreigners
- https://e-ikamet.goc.gov.tr/Ikamet/BasvuruIstenenBelgeler/BasvuruFormuIstenenBelgeler?tur=3
- https://mevzuat.gov.tr/anasayfa/MevzuatFihristDetayIframe?MevzuatTur=1&MevzuatNo=6458&MevzuatTertip=5
نکته پایانی
قوانین و مبالغ اقامت در ترکیه تغییر می‌کند. قبل از هر اقدام، صفحات رسمی اداره مهاجرت را بخوانید و برای وضعیت شخصی خود با وکیل دارای مجوز یا مشاور مهاجرتی معتبر مشورت کنید. این مطلب مشاوره حقوقی شخصی نیست.