ترکیه
کار قانونی خارجی‌ها در ترکیه با مجوز کار وزارت کار و تأمین اجتماعی ممکن است. بر پایه صفحه رسمی، درخواست از داخل کشور را کارفرما در درگاه دولت الکترونیک ثبت میکند و درخواست از خارج با مراجعه خود فرد به کنسولگری آغاز میشود. شروع کار پیش از مجوز مجاز نیست و هیچ نتیجه‌ای تضمین‌شده نیست.
اقامت ترکیه برای ایرانیان: مجوز کار و اقامت چه تفاوتی دارند؟
مجوز کار (Çalışma İzni) را وزارت کار و تأمین اجتماعی صادر میکند. بر پایه صفحه رسمی، بازبینی‌شده در ۱ اکتبر ۲۰۲۶، مجوز کار در دوره اعتبار خود حق کار و اقامت در ترکیه میدهد و در نخستین درخواست تا یک سال و برای کار نزد کارفرما و شغل مشخص صادر میشود. جزئیات کارت اقامت و نقش اداره مهاجرت در این بازبینی تأیید نشد و باید از صفحه رسمی اداره مهاجرت بررسی شود. داشتن اقامت کوتاهمدت برای اجاره یا ملک بهخودیخود مجوز کار نیست، زیرا صفحه رسمی می‌گوید خارجی باید پیش از شروع کار مجوز کار یا معافیت از آن را داشته باشد.
نقش کارفرما چیست؟
بر پایه صفحه رسمی، بازبینی‌شده در ۱ اکتبر ۲۰۲۶، در درخواست از خارج فرد ابتدا حضوری به سفارت یا کنسولگری ترکیه میرود و شماره مرجع ۱۶ رقمی می‌گیرد؛ سپس کارفرما با این شماره از راه درگاه دولت الکترونیک درخواست میدهد. در درخواست از داخل، کارفرما برای کسی که اقامت صادرشده در ترکیه با اعتبار دست‌کم شش ماه دارد از همان درگاه درخواست میدهد. کارفرما باید ظرف پانزده روز شروع و پایان کار را به وزارت اطلاع دهد. شرایط خود کارفرما، مانند تعداد کارکنان یا سهمیه، تأیید نشد و باید از منبع رسمی بررسی شود.
مراحل کلی چیست؟
1. پیدا کردن کار مشروع و تأیید اعتبار کارفرما، شامل ثبت رسمی شرکت.
2. دریافت پیشنهاد کتبی و قرارداد روشن درباره حقوق، ساعت کار و بیمه.
3. درخواست از خارج: دریافت شماره مرجع ۱۶ رقمی از سفارت یا کنسولگری؛ درخواست از داخل: آماده‌سازی مدارک برای کارفرما.
4. ثبت درخواست از سوی کارفرما در درگاه دولت الکترونیک.
5. پس از تأیید، مجوز برای کارفرما و شغل مشخص صادر میشود؛ پیش از آن کار نکنید.
6. ثبت نزد سازمان تأمین اجتماعی (SGK) ظرف ۳۰ روز از شروع مجوز یا اطلاع.
مشاغلی مثل پزشکی و مهندسی ممکن است مجوز حرفه‌ای یا معادل‌سازی بخواهند؛ این مورد تأیید نشد و باید از مرجع رسمی همان حرفه پرسیده شود.
چه مدارکی لازم است؟
فهرست دقیق مدارک را از صفحه‌های رسمی وزارت بگیرید. موارد زیر نمونه‌های رایج‌اند و تأیید نشدند:
- گذرنامه معتبر و قرارداد یا پیشنهاد کار رسمی.
- مدرک تحصیلی و سوابق کاری، با ترجمه رسمی و تأییدهای لازم.
- عکس بیومتریک و مدارک شرکت که کارفرما فراهم میکند.
- فیش پرداخت هزینه‌های رسمی.
گذرنامه یا مدارک اصلی را به‌عنوان وثیقه به کارفرما یا واسطه ندهید.
حقوق و بیمه کارمند چگونه است؟
حقوق باید در قرارداد روشن باشد. بر پایه صفحه رسمی، بازبینی‌شده در ۱ اکتبر ۲۰۲۶، کارفرما باید قانون تأمین اجتماعی شماره ۵۵۱۰ را رعایت کند و خارجی باید ظرف ۳۰ روز از شروع مجوز نزد SGK ثبت شود. برای مجوز کار هم هزینه مجوز و هم هزینه برگه بهادار لازم است و مبالغ روز در سایت وزارت اعلام میشود. حداقل حقوق و الزامات ویژه خارجی‌ها تأیید نشد و ذکر نمی‌شود.
اگر قبلاً در ترکیه هستم، اقامت کاری چگونه است؟
بر پایه صفحه رسمی، بازبینی‌شده در ۱ اکتبر ۲۰۲۶، درخواست از داخل برای کسی ممکن است که اقامت صادرشده در ترکیه دارد که دست‌کم شش ماه و هنوز معتبر است. کار پیش از دریافت مجوز یا معافیت، حتی با وعده کارفرما، مشمول مجازات کیفری و اداری است.
آیا همسر و فرزندان حق کار دارند؟
صفحه‌های رسمی بازبینی‌شده درباره حق کار اعضای خانواده توضیحی نمی‌دهند. شرایط اقامت خانوادگی و حق کار هر نفر را جداگانه از وزارت کار و اداره مهاجرت بررسی کنید و فرض نکنید مجوز شما شامل آن‌ها میشود.
چه اشتباه‌هایی رایج است؟
- شروع کار با ویزای توریستی یا اقامت کوتاهمدت و «درست‌شدن بعداً».
- قرارداد شفاهی یا بدون بیمه.
- ترجمه یا تأیید نکردن مدارک تحصیلی در مهلت لازم.
- تصور اینکه مجوز کار به یک کارفرما برای هر شغل دیگری هم معتبر است.
- بی‌توجهی به تاریخ پایان مجوز و تمدید دیرهنگام.
هشدار کلاهبرداری و اشتباه‌های رایج
آگهی‌های کاری دروغین در مسیر مهاجرت کاری بسیار رایج است. هیچ کارفرمای معتبری برای «تضمین مجوز کار» از شما پول نمی‌گیرد. به این علائم توجه کنید:
- دریافت پول برای «رزرو شغل»، «تضمین مجوز» یا «حق کارگزاری» پیش از قرارداد رسمی.
- حقوق بسیار بالاتر از بازار و بدون توضیح شغل و مدارک مشخص.
- درخواست گذرنامه، کارت بانکی، رمز یا مدارک هویتی از طریق پیام‌رسان.
- پیشنهاد مدرک تحصیلی یا سابقه کار جعلی؛ این کار غیرقانونی است و می‌تواند به رد پرونده، لغو مجوز و ممنوعیت منجر شود.
- شرکتی که ثبت رسمی و نشانی واقعی ندارد.
اعتبار شرکت و پیشنهاد کاری را از منابع مستقل و رسمی بررسی کنید و پیش از تعهد مالی با متخصص دارای مجوز مشورت کنید.
مجوز کار با ویزای کاری چه تفاوتی دارد؟
بر پایه صفحه رسمی، بازبینی‌شده در ۱ اکتبر ۲۰۲۶، در درخواست از خارج ابتدا خود فرد به کنسولگری میرود و بعد کارفرما درخواست میدهد. جزئیات ویزا و کارت اقامت پس از تأیید تأیید نشد؛ پیش از ترک کار فعلی یا اجاره بلندمدت ترتیب مراحل را از منبع رسمی روشن کنید و به صرف شنیدن «تأیید شد» اقدام قطعی نکنید.
انواع مجوز کار چیست؟
بر پایه صفحه رسمی، بازبینی‌شده در ۱ اکتبر ۲۰۲۶، مجوز مدت‌دار در نخستین درخواست تا یک سال، در نخستین تمدید تا دو سال و بعد تا سه سال است. مجوز دائم برای کسی است که اقامت بلندمدت یا کار قانونی دست‌کم هشت سال دارد. مجوز مستقل برای کار به حساب خود است و کارت تورکوآز برای افراد بسیار ماهر.
مطالب مرتبط
- تمدید اقامت ترکیه، رد درخواست و مسیر اعتراض
- اقامت ترکیه با اجاره خانه: هزینه زندگی و قرارداد اجاره
- اقامت ترکیه با خرید ملک: شرایط، مراحل و خطرات رایج
- مطلب مشابه در کشور دیگر: اقامت امارات از طریق کار: ویزای کارمندی و مراحل
منابع رسمی
برای تصمیم‌گیری، از این صفحه‌های رسمی وزارت کار و تأمین اجتماعی ترکیه استفاده کنید:
- https://www.csgb.gov.tr/en/frequently-asked-questions/directorate-general-of-international-labour-force/work-permit/
- https://www.csgb.gov.tr/uigm/en/calisma-izni/calisma-izni-turleri/
- https://www.csgb.gov.tr/uigm/en/general-information/yabanci-calisanlarin-sosyal-guvenligi/
نکته پایانی
قوانین کار و اقامت در ترکیه تغییر میکند. قبل از هر اقدام، صفحات رسمی وزارت کار و اداره مهاجرت را بخوانید و برای وضعیت شخصی خود با وکیل دارای مجوز یا مشاور مهاجرتی معتبر مشورت کنید. این متن مشاوره حقوقی شخصی نیست و هیچ نتیجه‌ای را تضمین نمی‌کند.