ایران
افغانستانجزئیات گزارش
بر اساس این گزارش که خبرگزاری پژواک روز ۹ اکتوبر ۲۰۲۶ آن را بازتاب داد، ۸۵ درصد افغان‌هایی که در نُه ماه نخست سال ۲۰۲۶ از ایران برگشتهاند، اخراج شدهاند. به بیان دیگر، از هر ده مهاجری که در این مدت از ایران به افغانستان برگشته، بیش از هشت تن اخراج شده است.
کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان هشدار داده است که برگشت گسترده بر خدمات، سرپناه و معیشت در افغانستان فشار می‌آورد.
صدای امریکا نیز با استناد به اظهارات این نهاد، رقم ۴۹۲ هزار و ۳۰۰ اخراجی از ایران را گزارش داده و افزوده است که از آغاز سال ۲۰۲۶ در مجموع حدود ۱.۳ میلیون افغان به افغانستان برگشتهاند؛ این رقم کلی تنها به ایران محدود نیست.
روند اخراج‌ها در سال جاری
آمارهای پیشین کمیشنری نشان می‌دهد که سهم اخراج در برگشتها از ایران در طول سال افزایش یافته است:
- از اول جنوری تا ۳۱ مارچ ۲۰۲۶ شمار ۱۵۲ هزار و ۱۰۰ افغان از ایران برگشتند که ۷۹ درصد آنان اخراج شده بودند.
- تا ۱۱ جولای ۲۰۲۶ شمار اخراج‌شدگان از ایران در سال جاری به ۳۱۵ هزار و ۸۰۰ تن رسیده بود.
- تا ۳ اکتوبر ۲۰۲۶ این رقم به ۴۹۲ هزار و ۳۰۰ تن رسیده است؛ یعنی حدود ۱۷۶ هزار و ۵۰۰ تن پس از ۱۱ جولای اخراج شدهاند.
پیشینه
به گفتهٔ کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، در سال ۲۰۲۵ حدود ۲.۹ میلیون افغان از ایران و پاکستان برگشتند و شمار کل عودت‌کنندگان از اکتوبر ۲۰۲۳ تا فبروری ۲۰۲۶ به حدود ۵.۴ میلیون تن رسید. ایران پیش‌تر برای خروج مهاجرین افغان فاقد مدرک اقامت مهلتی تعیین کرده بود که ۶ جولای ۲۰۲۵ به پایان رسید.
این ارقام برای مهاجرین افغان چه معنایی دارد
ارقام تازه نشان می‌دهد که بخش بزرگ برگشتها از ایران در سال ۲۰۲۶ اجباری بوده است. برای مهاجرینی که در ایران زندگی می‌کنند، اعتبار مدارک اقامت اهمیت دارد؛ کمیشنری در سپتمبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که اعتبار کارتهای آمایش ۱۹، هویت ۱۸ و کارتهای موقت تا ۲۰ مارچ ۲۰۲۷ تمدید شده است.
منبع و گام بعدی
آمار این گزارش از سوی کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان منتشر شده است. ارقام به‌روز برگشتها به‌گونهٔ منظم در گزارش‌های رسمی این نهاد دربارهٔ وضعیت افغانستان نشر می‌شود.