شورای حقوق بشر سازمان ملل سازوکار مستقل تحقیق دربارهٔ جنایات در افغانستان را ایجاد کرد

جزئیات قطعنامه

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، وظیفهٔ این سازوکار جمع‌آوری و نگهداری شواهد جنایات جنگی، جنایات علیه بشریت و دیگر نقض‌های جدی حقوق بشر، شناسایی مسئولان و آماده‌سازی پرونده برای محکمه‌های ملی و بین‌المللی است. کمیسیون بین‌المللی حقوقدانان (ICJ) یادآوری کرده که این نهاد مانند سازوکارهای مشابهی است که پیش‌تر برای سوریه و میانمار ایجاد شده‌اند.

دیده‌بان حقوق بشر گفته است که این سازوکار انتظار می‌رود نقض‌های کنونی طالبان علیه زنان و دختران را بررسی کند؛ نقض‌هایی که به گفتهٔ این نهاد، آزار و اذیت جنسیتی به شمار می‌رود.

همین قطعنامه مأموریت گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل در امور حقوق بشر افغانستان را نیز تمدید کرد.

نگرانی دربارهٔ بودجه

کمیسیون بین‌المللی حقوقدانان یادآوری کرده است که متن قطعنامه به این سازوکار اجازه می‌دهد کار خود را «به‌تدریج و بر اساس بودجهٔ در دسترس» پیش ببرد. این نهاد این عبارت را با کاهش بودجهٔ سازمان ملل مرتبط دانسته و حامیان این سازوکار از کشورها خواسته‌اند منابع کافی فراهم کنند.

پیشینه

ایجاد این سازوکار پس از سال‌ها فشار نهادهای افغان و بین‌المللی صورت گرفت. در مارچ ۲۰۲۵ گروهی از کشورها از مناطق مختلف به رهبری آیسلند به‌طور علنی از شورای حقوق بشر خواسته بودند چنین نهادی را ایجاد کند.

این تصمیم برای مهاجرین افغان چه معنایی دارد

شواهدی که این سازوکار گردآوری می‌کند، می‌تواند در آینده در پرونده‌های قضایی ملی و بین‌المللی به کار رود. تاریخ آغاز به کار، بودجه و کارمندان این نهاد در گزارش‌های منتشرشده در زمان تصویب مشخص نشده بود.